नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणको २०८२ फागुन १ गतेको निर्णयअनुसार प्राप्त स्वीकृतिबमोजिम उक्त व्यवस्था लागू गरिएको टेलिकमले जनाएको छ। नयाँ पल्स दर २०८३ जेठ १ गतेदेखि लागू हुने कम्पनीले उल्लेख गरेको छ।

नेपाल टेलिकमका अनुसार ५८ देशमा गरिने कलमा यो व्यवस्था लागू हुनेछ। जसअन्तर्गत अङ्गुइला, अल्जेरिया, अमेरिकन समोआ, अजरबैजान, बहामास, बेनिन, ब्राजिल, ब्रुनाई, चीन, कोमोरस, कुक आइल्यान्ड, डिएगो गार्सिया, इस्ट टिमोर, इथियोपिया, फिजी, फ्रेन्च पोलिनेसिया, गुआम, गिनी, गिनी–बिसाउ, हैटी, भारत, इन्डोनेसिया, आइभोरी कोस्ट, किरिबाटी, लेसोथो, लाइबेरिया, मकाउ, माल्दिभ्स, माली, मेक्सिको, माइक्रोनेसिया, मोजाम्बिक र म्यानम्यार रहेका छन्।

त्यसैगरी नाउरु, न्यु क्यालेडोनिया, न्युजिल्यान्ड, नाइजेरिया, निउ, पलाउ, पनामा, पपुआ न्युगिनी, समोआ, साउदी अरेबिया, सिंगापुर, सोलोमन आइल्यान्ड, साउथ अफ्रिका, साउथ कोरिया, श्रीलंका, सुडान, सुरिनाम, थाइल्यान्ड, टोगो, टोकेलाउ, टोङगा, टर्की, टुभालु, भानुआतु र भियतनाममा गरिने कलमा पनि ६० सेकेन्डको पल्स दर लागू हुने जनाएको छ।

हाल नेपाल टेलिकमले विभिन्न देशका दूरसञ्चार सेवा प्रदायकमा कल गर्न फरक–फरक एक्सेस कोडको व्यवस्था गरेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय कल गर्न सुरुमा एक्सेस कोड, त्यसपछि सम्बन्धित देशको कन्ट्री कोड र सेवा प्रदायकको नम्बर डायल गर्नुपर्ने व्यवस्था रहेको कम्पनीले जनाएको छ।

प्रदीपले भलिबलका सञ्जुविक्रम शाह, जुडोका विक्रम टि खत्रीलाई पछि पार्दै अवार्ड जिते । प्रदीपले यो दोस्रो पटक जितेका हुन् । यस्तै नारायणीले आर्चारीकी मोनिका राना र जुडोकी मनिषा तामाङलाई पछि पार्दै उपाधि जितिन् । उनीहरुले इलेक्ट्रिक स्कुटर हात पारेका छन् ।

यस्तै लाइफटाइम अचिभमेन्ट अवार्डबाट ओलम्पियन टिका बहादुर बोगटीलाई प्रदान गरिएको छ भने पिपुल्स च्वाइस अवार्ड भलिबलका राजन दर्लामीले हासिल गरेका छन् । उनले स्कुटर हात पारेका छन् । बोगटीलाई चाँदीको करुवा र ताम्रपत्रबाट सम्मान गरिएको हो ।

उदीयमान खेलाडीको अवार्ड ब्याडमिन्टनकी निभा राईले प्राप्त गरिन् भने उत्कृष्ट प्रशिक्षक अवार्डबाट एथ्लेटिक्सका सिद्धान्त अधिकारी सम्मानित भए ।

यस्तै उत्कृष्ट खेलसंघबाट कास्की जिल्ला क्रिकेट संघ, स्पेशल अवार्ड क्रिकेटकी सुस्मा तामाङ र वर्ष उत्कृष्ट खेल पत्रकार पुरस्कार दिननाथ बरालले प्राप्त गरेका छन् ।

मञ्चले ९ विधामा अवार्ड प्रदान गरिएको थियो ।

त्यसैगरी नेपाल पर्यटन बोर्डका निमित्त कार्यकारी प्रमुख हिक्मत सिंह ऐरले नेपाल विश्वव्यापी वेलनेस यात्राका लागि प्राकृतिक रूपमा अनुपम गन्तव्य भएको बताए । उनले वेलनेस केवल सेवा नभई जीवनशैली भएको उल्लेख गर्दै नेपाली संस्कृति, परम्परा र प्राकृतिक वातावरणले विश्वलाई प्रेरित गर्ने बताएका हुन् । उनले थपे, “नेपालले प्रकृति, संस्कृति र साहसिक अनुभवमार्फत विश्वलाई प्रेरणा दिन सक्छ । नेपालको संस्कृती र प्रकृती नै आरोग्य पर्यटनका लागि उत्कृष्ट स्रोतहरु हुन् ।”

कार्यक्रमका मुख्य वक्ता हङकङ पोलिटेक्निक विश्‍वविद्यालय अन्तर्गतको स्कुल अफ होटल एण्ड टुरिजम् म्यानेजमेन्टका सहायक डिन प्रा.डा. डेनिज क्युचकुस्ताले “नेपाल: सेक्रेड ल्याण्ड टु वेलनेस डेस्टिनेसन” विषयमा प्रस्तुती दिएकी छन् । उनले विश्वभरका पर्यटक अहिले उपचार, आत्मिक सन्तुलन र अर्थपूर्ण अनुभवको खोजीमा यात्रा गरिरहेको उल्लेख गर्दै नेपाल वेलनेस पर्यटनको नेतृत्व गर्न प्राकृतिक रूपमा सक्षम रहेको बताइन् । प्रा.डा. डेनिजले वेलनेस पर्यटनका प्रमुख विश्वव्यापी प्रवृत्तिमा आध्यात्मिक तथा रूपान्तरणकारी यात्रा, प्रकृतिमा आधारित वेलनेस, फरेस्ट थेरापी र डिजिटल डिटक्स रहेको उल्लेख गरेकी छन् । “नेपालले वेलनेस आविष्कार गर्न आवश्यक छैन, यसलाई व्यवस्थित मात्र गर्नुपर्ने छ,” उनले भने । उनले वेलनेस पर्यटनमा नेपालको मौलिकता जोगाउनु अत्यन्त आवश्यक रहेको र स्थानीय समुदायसँगको सहकार्यले मात्र दीगो विकास सम्भव हुने धारणा व्यक्त गरिन् ।

त्यसैगरी योग गुरु डा. प्रकाश आचार्यले योग र प्राणायामको महत्वबारे चर्चा गर्दै आधुनिक जीवनशैलीका कारण मौलिक योग अभ्यास हराउँदै गएको स्मरण गराए । “योग केवल व्यायाम होइन, समग्र जीवनशैली हो,” उनले भने । उनले स्वस्थ जीवनका लागि नियमित प्राणायाम अभ्यास आवश्यक रहेकोमा जोड दिए ।

वेलनेस अभियन्ता प्रेणा शाहले वेलनेस अहिले विश्वकै सबैभन्दा ठूलो उद्योगमध्ये एक बनिरहेको बताइन् । उनले नेपाललाई केवल ट्रेकिङ गन्तव्यका रूपमा मात्र नभई वेलनेस गन्तव्यका रूपमा पनि विश्वसामु प्रस्तुत गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याइन् । “हाम्रो संस्कृति, खानपान र दैनिक जीवनशैलीमै मौलिक वेलनेस अभ्यास छ । हामीले अन्य देशको नक्कल गर्नु पर्दैन, आफ्नै मौलिकता जोगानुपर्ने देखिन्छ,” उनले भनिन्।

कार्यक्रमको सुरुवात साउण्ड हिलिङ सेसनबाट गरिएको थियो, जहाँ विभिन्न ध्वनिमार्फत मानसिक शान्ति र ऊर्जाको अनुभूति गराइएको थियो । त्यसैगरी कार्यक्रको सहजीकरण बोर्डका वरिष्ठ अधिकृत रोविन रेग्मीले गरेका थिए । बोर्डका वरिष्ठ अधिकृत रेग्मीले नेपाल सरकारले प्राथमिकतामा राखेको र अहिलेको अशान्त विश्वले शान्ति र आरोग्य खोजिरहेको समयमा नेपाल वेलनेस पर्यटनका लागि उत्कृष्ट गन्तव्यको रुपमा स्थापित गराउन बोर्ड सक्रिय रहेको उल्लेख गरेका छन् । कार्यक्रममा संस्कृती पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय अन्तर्गत पर्यटन महाशाखा प्रमुख सहसचिव इन्दु घिमिरे, पर्यटन विभागका महानिर्देशक रामकृष्ण लामिछानेसहित पर्यटन व्यवसायी, योग तथा वेलनेस विज्ञ, बोर्डको पदाधिकारीहरु तथा सरोकारवालाहरूको सहभागिता रहेको थियो ।

सो बैठकले सन् २०२३–२०२७ को मर्यादित कामसम्बन्धी राष्ट्रिय कार्यक्रम’ को प्रगति समीक्षा गर्दै आगामी रणनीतिका बारेमा समेत छलफल गरेको थियो ।

कार्यक्रममा श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयका सचिव डा. दीपक काफ्लेले मर्यादित काम, सामाजिक न्याय र समावेशी आर्थिक विकासका लागि त्रिपक्षीय सहकार्यलाई अझ सुदृढ बनाउनुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।

आईएलओ नेपालका देशीय निर्देशक नुमान ओजकानले सहकार्यबाटै श्रमका मुद्धाहरु सम्बोधन गर्न सकिने धरणा राख्दै यस क्षेत्रमा काम गर्दा सही तथ्याङ्कमा जोड दिनु पर्ने बताउनु भयो ।

सो अवसरमा बोल्दै नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका उपाध्यक्ष एवं रोजगारदाता परिषदका सभापति प्रवलजंग पाण्डेले मुलुकको आर्थिक विकास र उत्पादनशीलता वृद्धिका लागि सरकार, रोजगारदाता र श्रमिकबीचको सुमधुर सम्बन्ध अपरिहार्य रहेको बताउनुभएको छ ।

श्रमिक कल्याण र महिला सशक्तिकरणमा विशेष पहल अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठनसँगको साझेदारीमा महासंघले गरिरहेका कार्यहरूबारे प्रकाश पार्दै पाण्डेले चिया र अलैँची क्षेत्रमा व्यवसायिक सुरक्षा तथा स्वास्थ्य निर्देशिका कार्यान्वयनमा ल्याइएको तथा महिला उद्यमीहरूलाई सहयोग गर्न ’महिला उद्यमशीलता सहायता कक्ष सञ्चालन गरिएको र कर्णाली तथा सुदूरपश्चिमका विभिन्न स्थानमा बहु उद्देशिय स्याहार केन्द्रहरुको पाइलटिङमा ल्यएको बारे जानकारी गराउनु भयो ।

नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघले सरकार र आइएलो संगको सहकार्यमा मर्यादित काम र समावेशी विकासका क्षेत्रमा काम गरिरहको छ । यसले महिला र युवा जस्ता लक्षित समूहलाई अर्थतन्त्रको मूलधारमा ल्याउने लक्ष्य राखेको छ ।

'नेपालका लागि नवप्रवर्तन: राष्ट्रिय चुनौतीका लागि स्थानीय समाधान' भन्ने नाराका साथ आयोजित यस ह्याकाथनमा २१८ आवेदनहरू मध्येबाट १७ वटा उत्कृष्ट टोलीहरू छनोट भएका थिए। सहभागीहरूमा ५७ प्रतिशत कलेज स्तरका र ४३ प्रतिशत माध्यमिक विद्यालय स्तरका विद्यार्थीहरू रहेका थिए, जसले नेपालको शैक्षिक परिदृश्यको व्यापक प्रतिनिधित्व गरेका थिए।

देशव्यापी सहभागिता र समावेशीता

यस कार्यक्रमले भौगोलिक विविधतालाई पनि विशेष प्राथमिकता दिएको थियो। काठमाडौँ उपत्यका (काठमाडौँ, ललितपुर, भक्तपुर र धुलिखेल) बाट ७० जना सहभागी रहेका थिए भने उपत्यका बाहिरका प्रमुख सहरहरू जस्तै धनगढी, बुटवल, जनकपुर, बर्दिबास, वीरगन्ज, विराटनगर र सुर्खेतबाट १५ जना सक्रिय सहभागीहरूको उपस्थिति रहेको थियो।

७२ घण्टाको निरन्तर मेहेनत र मेन्टरसिप

विगत ७२ घण्टादेखि सहभागी टोलीहरूलाई ८ जनाभन्दा बढी उद्योग विज्ञहरूले मेन्टरसिप प्रदान गरेका थिए। पहिलो र दोस्रो दिनमा सहभागीहरूले प्राविधिक संरचनादेखि सामाजिक-आर्थिक प्रभावसम्मका विषयमा विज्ञहरूसँग प्रत्यक्ष छलफल गरी आफ्ना सोचहरूलाई परिष्कृत गरेका थिए।

ह्याकाथन विशेष गरी सातवटा मुख्य स्तम्भहरूमा केन्द्रित थियो:

● डिजिटल समावेशीकरण र पहुँच

● जलवायु परिवर्तन र दिगोपना

● शिक्षा र सीप विकास

● कृषि र ग्रामीण विकास

● पर्यटन र सांस्कृतिक संरक्षण

● उद्यमशीलता र रोजगारी

● स्वास्थ्य र कल्याण

भविष्यका उद्यमीहरूको लागि मञ्च

"यो ह्याकाथन एउटा प्रतिस्पर्धा मात्र नभई नेपाली उद्यमीहरूको आगामी पुस्ताका लागि एउटा 'इन्क्युबेटर' (हुर्काउने थलो) पनि हो," आयोजक समितिका एक प्रतिनिधिले भने। "स्थानीय समाधानहरूमा केन्द्रित रहेर, हामी हाम्रा युवाहरूलाई प्रविधि र नवप्रवर्तनमार्फत देशको विकासको स्वामित्व लिन सशक्त बनाउँदैछौं।"

आज मे १२, २०२६ मा १७ वटा टोलीहरूले आफ्ना अन्तिम प्रोटोटाइपहरू (नमुना) प्रस्तुत गरेसँगै र विशिष्ट निर्णायक मण्डलसामु 'पिच' गरेपछि यो कार्यक्रम समापन भएको छ। अनलाइन कोर्सहरूमा हुने न्यून संलग्नता र प्रमाणपत्रहरूमा "प्रुफ अफ वर्क" (कार्यको प्रमाण) अभाव हुने समस्यालाई सम्बोधन गर्न "Leapnode" निर्माण गर्ने विजेता टोली "TEAM NOVA" ले आफ्नो परियोजनालाई थप विकास गर्न रु ५०,००० को भव्य पुरस्कार प्राप्त गरेको छ। यसका साथै उनीहरूले उद्योगका नेतृत्वकर्ता र सरकारी सरोकारवालाहरूसँग नेटवर्किङ गर्ने अवसर पनि पाएका छन्।

Leapnode को शक्ति यसको विविध बहु-विषय आधारमा निहित छ, जसले प्राविधिक कार्यान्वयन र रणनीतिक प्रभाव बीचको खाडललाई कम गर्दछ। यसको विकासलाई हाम्रो फ्रन्टएन्ड डेभलपरहरू प्रशान्त दाश . र राहुल सिंग. को प्राविधिक मेहेनत र ब्याकएन्ड आर्किटेक्चर सम्हाल्ने समीन थापा ले ऊर्जा प्रदान गरेका छन्। यो प्राविधिक पक्षलाई वित्त र बजारीकरणको नेतृत्व गर्ने शैल मल्ल . को रणनीतिक दृष्टिकोण र हाम्रा मुख्य अनुसन्धानकर्ता राम कृष्ण भण्डारी. को शैक्षिक अन्तर्दृष्टिले पूर्णता दिएको छ। कम्प्युटर विज्ञान, व्यवसाय र शिक्षा क्षेत्रको विज्ञतालाई संयोजन गर्दै यस टोलीले एउटा यस्तो समाधान तयार पारेको छ जुन प्राविधिक रूपमा सबल र बजारका लागि तयार छ।

आयोजक र साझेदारहरू

युवा सशक्तीकरणका क्षेत्रमा कार्यरत संस्था ग्लोजकल को आयोजनामा भएको यस कार्यक्रममा शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालय (MoEST) को सहकार्य रहेको थियो। कार्यक्रमलाई सफल बनाउन एशियाली विकास बैंक (ADB) ले साझेदारी गरेको थियो भने एम्बार्क कलेज (Embark College) शैक्षिक साझेदारको रूपमा रहेको थियो।

नेपालको इन्टेरियर डिजाइन क्षेत्रकै प्रतिष्ठित अवार्ड कार्यक्रम आईडिया एक्सिलेन्स अवार्ड २०२६ का लागि निटको नेपाल टाइटल स्पोन्सरको रूपमा आधिकारिक रूपमा जोडिएको छ। साथै, बेनकार्डो ग्यालेरिया तथा लुम्बिनी सिरामिक्स लि. (लामिनार टाइल्स) सह-प्रायोजकको रूपमा कार्यक्रममा सहभागी भएका छन्।

यसैगरी, कार्यक्रमको बैंकिङ पार्टनर का रूपमा ग्लोबल आइएमई बैंक पनि आधिकारिक रूपमा आबद्ध भएको आयोजकले जनाएको छ।

नेपालमा इन्टेरियर डिजाइन क्षेत्रको उत्कृष्टता, सिर्जनशीलता, नवप्रवर्तन तथा व्यावसायिक योगदानलाई सम्मान गर्ने उद्देश्यले आयोजना हुन लागेको यस कार्यक्रममा देशभरका प्रोफेशनल इन्टेरियर डिजाइनर, डिजाइन विद्यार्थी, डिजाइन फर्म, ब्रान्ड प्रतिनिधि तथा सम्बन्धित व्यवसायिक क्षेत्रका व्यक्तिहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रहने आयोजकले जनाएको छ।

आयोजकका अनुसार निटको नेपाल, बेनकार्डो ग्यालेरिया, लामिनार टाइल्स तथा ग्लोबल आइएमई बैंक जस्ता प्रतिष्ठित संस्थाहरूको सहकार्यले कार्यक्रमलाई अझ व्यावसायिक, प्रभावकारी तथा भव्य बनाउने विश्वास गरिएको छ। साथै, यस्ता संस्थाहरूको सहभागिताले नेपालको इन्टेरियर डिजाइन उद्योग, निर्माण सामग्री क्षेत्र तथा व्यवसायिक नेटवर्क विस्तारमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।

कार्यक्रममार्फत स्पोन्सर तथा पार्टनर ब्रान्डहरूले प्रत्यक्ष रूपमा नेपालभरका इन्टेरियर डिजाइनर तथा डिजाइन कम्युनिटीसँग नेटवर्क विस्तार गर्ने, आफ्ना उत्पादन तथा सेवाहरू प्रस्तुत गर्ने, ब्रान्ड भिजिबिलिटी बढाउने तथा दीर्घकालीन व्यावसायिक सम्बन्ध निर्माण गर्ने अवसर प्राप्त गर्नेछन्।

त्यसैगरी, इन्टेरियर डिजाइन क्षेत्रमा कार्यरत प्रोफेशनल तथा विद्यार्थीहरूले उद्योगसँग नजिकबाट जोडिने, नयाँ सामग्री तथा प्रविधिबारे जानकारी प्राप्त गर्ने, आफ्नो प्रतिभा प्रस्तुत गर्ने तथा राष्ट्रिय स्तरको प्लेटफर्ममार्फत पहिचान स्थापित गर्ने अवसर पाउनेछन्।

आयोजकले अझै पनि कार्यक्रमसँग सहकार्य गर्न इच्छुक विभिन्न ब्रान्ड, कम्पनी तथा भेन्डरहरूलाई स्पोन्सर तथा पार्टनरको रूपमा जोडिन खुला निमन्त्रणा दिएको जनाएको छ। कार्यक्रममा सहकार्य गर्न चाहने इच्छुक भेन्डर तथा व्यवसायिक संस्थाहरूलाई आयोजकसँग सम्पर्क गर्न अनुरोध गरिएको छ।

आयोजकले यस्तो सहकार्यले नेपालमा इन्टेरियर डिजाइन क्षेत्रलाई थप संगठित, व्यावसायिक र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रतिस्पर्धी बनाउन सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ।