महासंघका अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकाल ले सार्वजनिक मन्तव्यमार्फत ६० वर्षको यात्रा केवल समयको गणना नभई आर्थिक संरचना निर्माणका लागि क्रमशः थपिँदै गएका “सुनौला इँटा”हरूको संग्रह भएको बताएका छन्। उनका अनुसार महासंघले कठिन राजनीतिक अवस्था, आर्थिक उतारचढाव, प्राकृतिक प्रकोप र अन्तर्राष्ट्रिय प्रभावका बीच पनि आफ्नो भूमिका सुदृढ राख्दै अर्थतन्त्रलाई गतिशील बनाउने कार्य गरेको छ।

उनले विगतका चुनौतीलाई अवसरमा रूपान्तरण गर्दै निजी क्षेत्रले राष्ट्रिय अर्थतन्त्रको मेरुदण्डका रूपमा आफूलाई स्थापित गरेको बताए। “६० वर्षको इतिहास केवल विगतको स्मरण मात्र होइन, यो भविष्यका लागि प्रेरणा पनि हो,” उनले उल्लेख गरे।

निजी क्षेत्रको भूमिका र आर्थिक रूपान्तरण

महासंघले साना, मझौला तथा ठूला व्यवसायीहरूलाई एउटै छातामुनि समेट्दै सामूहिक समृद्धिको आधार तयार गरेको दाबी गरेको छ। अध्यक्ष ढकालले निजी क्षेत्रले उत्पादन, रोजगारी सिर्जना र लगानी विस्तारमार्फत अर्थतन्त्रमा महत्त्वपूर्ण योगदान दिँदै आएको बताए।

उनका अनुसार नेपालमा हाल ८६ प्रतिशत रोजगारी निजी क्षेत्रबाट सिर्जना भएको छ। यद्यपि, प्रत्येक वर्ष श्रम बजारमा प्रवेश गर्ने करिब पाँच लाख युवालाई पूर्ण रूपमा रोजगारी दिन निजी क्षेत्र एक्लैले सक्षम नरहेको उनले स्वीकार गरे। त्यसैले राज्य र निजी क्षेत्रबीच सहकार्य आवश्यक रहेको उनको जोड थियो।

सरकारसँग सहकार्य र नीतिगत सुधार

महासंघले हालै गठन भएको सरकारसँग सहकार्य गर्दै आर्थिक सुधारको नयाँ चरण अघि बढाउने प्रतिबद्धता जनाएको छ। अध्यक्ष ढकालका अनुसार निजी क्षेत्रको आग्रहमा सरकारले “निजी क्षेत्र प्रवर्द्धन तथा संरक्षण रणनीति (PSPP)” पारित गरी कार्यान्वयनमा ल्याएको छ, जसले निजी क्षेत्रको मनोबल वृद्धि गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

उक्त रणनीतिले व्यवसायीलाई भौतिक मात्र नभई नीतिगत सुरक्षाको प्रत्याभूति दिने विश्वास महासंघको छ। विगतका आन्दोलनका क्रममा निजी क्षेत्र प्रभावित भएको सन्दर्भमा यस्तो नीति आवश्यक रहेको उनले उल्लेख गरे।

त्यसैगरी, उच्चस्तरीय आर्थिक सुधार सुझाव आयोगले पेश गरेका सुझावहरू कार्यान्वयन गर्ने प्रक्रियामा सरकार अघि बढेको जानकारी दिँदै उनले केही कानुनहरू खारेजी प्रक्रियामा लैजाने निर्णय सकारात्मक संकेत भएको बताए।

लगानी वातावरण र आर्थिक सम्भावना

महासंघले मुलुकसामु अहिले “अभूतपूर्व अवसर” आएको विश्लेषण गरेको छ। स्थायी सरकारको गठनसँगै नीतिगत स्थायित्व कायम गर्ने अवसर प्राप्त भएको उल्लेख गर्दै अध्यक्ष ढकालले यसलाई विकास र आर्थिक स्थायित्वका लागि सदुपयोग गर्नुपर्ने बताए।

नेपालको जनसांख्यिकीय लाभ (median age करिब २५ वर्ष), भारत र चीन जस्ता ठूला बजारको निकटता तथा विकसित मुलुकहरूमा भन्साररहित पहुँचजस्ता पक्षहरूलाई उपयोग गर्न सके नेपाल विश्व प्रतिस्पर्धामा उभिन सक्ने उनले बताए।

तर, विगतमा यस्ता अवसरहरूलाई पर्याप्त रूपमा उपयोग गर्न नसकिएको स्वीकार गर्दै उनले अब सुधारको गति तीव्र बनाउनु आवश्यक रहेको औंल्याए।

आर्थिक वृद्धि र चुनौतीहरू

महासंघका अनुसार पछिल्ला तीन दशकमा नेपालको अर्थतन्त्र औसत ४ प्रतिशतको दरले मात्र वृद्धि भएको छ। विदेशी लगानी कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको १ प्रतिशतभन्दा माथि जान नसकेको उल्लेख गर्दै अध्यक्ष ढकालले लगानीमैत्री वातावरण अभाव मुख्य कारण रहेको बताए।

उनले COVID-19 pandemic ले अर्थतन्त्रमा गम्भीर असर पारेको र त्यसपछि देखिएको सुधारलाई पनि नीतिगत कठोरताले सुस्त बनाएको बताए।

यस्तै, मध्यपूर्वमा देखिएको संकट, इन्धन मूल्यवृद्धि, पर्यटन क्षेत्रको सुस्तता तथा रेमिट्यान्समा सम्भावित असरजस्ता विषयले अर्थतन्त्रमा थप चुनौती सिर्जना गरिरहेको उनले बताए।

वैदेशिक लगानी र सुशासन

महासंघले पछिल्ला वर्षहरूमा विभिन्न देशहरूमा लगानी सम्मेलन आयोजना गर्दै विदेशी लगानी भित्र्याउने प्रयास गरेको जनाएको छ। युएई, कतार, स्पेन, थाइल्याण्ड लगायतका देशका लगानीकर्ताहरूले नेपालप्रति चासो देखाएको जानकारी दिइएको छ।

तर, विदेशी लगानीका लागि सुशासन प्रमुख शर्त रहेको महासंघको निष्कर्ष छ। भ्रष्टाचार नियन्त्रण, पारदर्शिता र प्रविधिको प्रयोगमार्फत प्रशासनिक सुधार नगरेसम्म अपेक्षित लगानी आकर्षित गर्न कठिन हुने उनले बताए।

प्रविधि, सुशासन र सुधारको आवश्यकता

महासंघले सुशासन अभिवृद्धिका लागि दुई प्रमुख उपाय अघि सारेको छ—प्रविधिको उच्चतम प्रयोग र सदाचार प्रवर्द्धन।

अध्यक्ष ढकालले कृत्रिम बुद्धिमत्ता लगायत प्रविधिको प्रयोगमार्फत सेवा प्रवाह सहज बनाउनुपर्ने बताए। नागरिक एपबाट व्यवसाय दर्ता लगायतका सेवा उपलब्ध गराउने व्यवस्था गर्न सरकारलाई आग्रह गरिएको छ।

साथै, पारदर्शिता र नैतिकताको प्रवर्द्धनले मात्र दीगो आर्थिक विकास सम्भव हुने महासंघको धारणा छ।

स्वदेशी लगानी र औद्योगिक विकास

महासंघले स्वदेशी पुँजीमार्फत ठूला आयोजना अघि बढाउने लक्ष्यसहित १० अर्ब रुपैयाँ चुक्ता पुँजीको लगानी कम्पनी स्थापना गर्ने निर्णय गरेको छ। उक्त कम्पनीमार्फत ४०–५० अर्ब रुपैयाँसम्मका आयोजना सञ्चालन गर्न सकिने विश्वास गरिएको छ।

यसले “नेपालमा केही हुँदैन” भन्ने सोचलाई तोड्दै स्वदेशी स्रोतबाट पनि ठूला परियोजना सम्भव छन् भन्ने सन्देश दिने महासंघको विश्वास छ।

अन्तर्राष्ट्रिय तुलना र अवसर

महासंघले बंगलादेश, भियतनाम, कम्बोडिया जस्ता देशहरूले छोटो समयमा आर्थिक प्रगति हासिल गरेको उदाहरण प्रस्तुत गर्दै नेपालले पनि सुधारमार्फत ती देशसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने जनाएको छ।

त्यसैगरी, दक्षिण कोरिया सँग तुलना गर्दै विगतमा समान अवस्थाबाट सुरु भए पनि अहिले ठूलो अन्तर आएको उल्लेख गरिएको छ।

महासंघले निजी क्षेत्रलाई सम्मानित र सुरक्षित वातावरणमा काम गर्ने अवसर प्रदान गरिए नेपालको आर्थिक रूपान्तरण सम्भव रहेको निष्कर्ष निकालेको छ।

अध्यक्ष ढकालले सकारात्मक सोच, सहकार्य र सुधारका माध्यमबाट “समृद्ध नेपाल” निर्माण सम्भव रहेको उल्लेख गर्दै उद्योगी–व्यवसायीहरूलाई निरन्तर प्रयासमा लाग्न आह्वान गरेका छन्।

उनले विगतका विपत्तिहरू—भूकम्प र महामारी—बाट पुनःउठ्न सफल भएको अनुभव स्मरण गर्दै भविष्य अझ उज्यालो हुने विश्वास व्यक्त गरे।

भेटका क्रममा मन्त्री पोखरेलले नेपालको विद्यालय शिक्षा क्षेत्र—विशेष गरी समावेशिता, समता, ‘फन्डामेन्टल लर्निङ’ तथा ‘क्लाइमेट स्मार्ट एजुकेशन सिस्टम’—मा नर्वे सरकारबाट प्राप्त सहयोगप्रति आभार व्यक्त गर्नुभयो। उहाँले नर्वेको शिक्षा प्रणालीको उत्कृष्टताको प्रशंसा गर्दै नेपालले उक्त प्रणाली र प्रविधिबाट सिक्ने प्रशस्त अवसर रहेको उल्लेख गर्नुभयो। साथै, आवश्यक सहकार्यका लागि मन्त्रालय तयार रहेको उहाँको भनाइ थियो।

त्यसैगरी, राजदूत म्योसले नेपालको विद्यालय शिक्षामा नर्वेले पुर्‍याउँदै आएको सहयोगलाई निरन्तरता दिने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो। उहाँले नेपाल सरकारका प्राथमिकताहरूका बारेमा आफू जानकार रहेको उल्लेख गर्दै शिक्षा क्षेत्रमा थप सहकार्य गर्न नर्वे सरकार उत्सुक रहेको धारणा राख्नुभयो।

सार्वजनिक सेवा प्रसारण ऐन, २०८१ अनुसार सार्वजनिक सेवा प्रसारण संस्थाले प्रत्येक वर्ष आफ्नो वार्षिक प्रतिवेदन नेपाल सरकारसमक्ष पेश गर्नुपर्ने प्रावधान रहेको छ। साथै, सो प्रतिवेदन सरकारले संघीय संसदको सम्बन्धित समितिमा पेश गर्नुपर्ने व्यवस्था पनि ऐनमा उल्लेख गरिएको छ।

प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्दै अध्यक्ष विष्टले नेपाल टेलिभिजन र रेडियो नेपाल को वर्तमान अवस्था, प्राविधिक क्षमता, संगठनात्मक संरचना, प्रसारण प्रणाली, वित्तीय स्थिति, सुधारका प्रयास, विद्यमान चुनौती तथा आगामी कार्ययोजनालगायतका विषय समेटिएको जानकारी दिनुभयो।

उहाँका अनुसार, रेडियो नेपाल र नेपाल टेलिभिजन सार्वजनिक सेवा प्रसारणमा रूपान्तरण भइसकेपछि गुणस्तरीय, विश्वसनीय र प्रभावकारी सामग्रीमार्फत जनउत्तरदायी सेवा प्रवाह गर्ने उद्देश्यका साथ संस्थाले आफ्नो गतिविधि अगाडि बढाइरहेको छ।

प्रतिवेदन ग्रहण गर्दै मन्त्री तिमिल्सिनाले सार्वजनिक सेवा प्रसारण संस्थाको सुदृढीकरणका लागि भएका प्रयासप्रति धन्यवाद व्यक्त गर्नुभयो। उहाँले प्रतिवेदनको अध्ययन गरी त्यसमा समेटिएका सुझावहरू कार्यान्वयनमा ल्याइने बताउनुभयो। साथै, विभिन्न सार्वजनिक संस्थाहरूमा लामो समयदेखि विद्यमान समस्याहरू समाधान गर्न संस्थागत पुनःसंरचना आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गर्नुभयो।

प्रतिवेदनमा २०८२ चैत मसान्तसम्म सम्पन्न प्रमुख गतिविधि, लेखापरीक्षण प्रतिवेदनका मुख्य बुँदा तथा संस्थाको समग्र प्रगतिसम्बन्धी विवरण समावेश गरिएको छ। उक्त प्रतिवेदन वैशाख ९ गते बसेको सञ्चालक समिति बैठकबाट स्वीकृत भएको थियो।

मन्त्रालयमा आयोजित कार्यक्रममा सञ्चार मन्त्रालयका सचिव लक्ष्मी कुमारी बस्नेत, सञ्चालक समिति सदस्यहरू गौरव गिरी र अनिता गुरुङ लगायतको उपस्थिति रहेको थियो।

​विगत ३० वर्षभन्दा बढी समयदेखि झापालाई कर्मथलो बनाएर पत्रकारितामा क्रियाशील बिमलीले विशेष गरी ग्रामीण भेगका ओझेलमा परेका मुद्दाहरूलाई राष्ट्रिय तहसम्म पुर्‍याउन महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएका छन्। ग्रामीण प्रेस क्लब झापाका समेत अध्यक्ष रहेका उनी नेपाल पत्रकार महासंघ झापाका सदस्यका रूपमा पनि उत्तिकै सक्रिय छन्। उनले सत्य, न्याय र नागरिकको सूचनाको हक सुनिश्चित गर्न निरन्तर निर्भीक पत्रकारिता गर्दै आएका छन्।

​पत्रकारितासँगै बिमली मानवीय सेवा र सामाजिक कार्यमा पनि अग्रणी मानिन्छन्। उनले हालसम्म १२१ पटक स्वयंसेवी रक्तदान गरिसकेका छन्, जसलाई समाजले ठूलो मानवीय सेवाका रूपमा लिने गरेको छ। नेपाल रेडक्रस सोसाइटी, नेपाल स्वयंसेवी रक्तदाता समाज तथा अन्तर्राष्ट्रिय ब्लड डोनर्स एसोसिएसनजस्ता संस्थाहरूसँग आबद्ध रहँदै उनले पुर्‍याएको यो अतुलनीय योगदानलाई महासंघले नयाँ पुस्ताका लागि प्रेरणाको स्रोतका रूपमा उल्लेख गरेको छ।

​कार्यक्रममा महासंघका केन्द्रीय कार्यवाहक अध्यक्ष दीपक आचार्य र झापा शाखाका अध्यक्ष एकराज गिरीले बिमलीलाई सम्मान–पत्र हस्तान्तरण गरेका थिए। सम्मान–पत्रमा बिमलीले लोकतान्त्रिक मूल्य–मान्यता, सुशासन तथा जनहित प्रवर्द्धनमा पुर्‍याएको योगदानको उच्च प्रशंसा गरिएको छ।

क्षेत्रगत रूपमा हेर्दा दक्षिण एसिया (सार्क) क्षेत्रबाट सबैभन्दा धेरै ३३ हजार ४३२ पर्यटक नेपाल आएका छन्, जुन कुल आगमनको करिब ३१ प्रतिशत हो। त्यसपछि अन्य एशियाली मुलुकहरूबाट २६ हजार ७२६ पर्यटक भित्रिएका छन्। यस्तै, युरोपबाट २१ हजार ९८८, ओसिनियाबाट ५ हजार ८९८, अमेरिकाबाट २ हजार ५१८, पश्चिम एसियाबाट १ हजार ६९७ तथा अफ्रिकी मुलुकबाट ३१५ पर्यटक नेपाल आएका छन्। अन्य मुलुकहरूबाट १५ हजार ३६० पर्यटक भित्रिएका छन्।

देशगत रूपमा भारतपछि चीन नेपालका लागि प्रमुख स्रोत बजारका रूपमा देखिएको छ। तथ्यांकअनुसार भारतबाट १५ हजार १९६ पर्यटक भित्रिँदा चीनबाट ११ हजार ७२२ र बंगलादेशबाट ५ हजार २३१ पर्यटक नेपाल आएका छन्। यससँगै अन्य एशियाली मुलुक, युरोप र अमेरिकाबाट आउने पर्यटकको संख्या पनि क्रमशः बढ्दो क्रममा रहेको देखिन्छ, जसले नेपालको पर्यटन बजार एकल निर्भरताबाट बहुस्रोततर्फ विस्तार भइरहेको संकेत गर्दछ।

तुलनात्मक रूपमा हेर्दा सन् २०२५ को अप्रिलमा नेपालमा १ लाख १६ हजार ४९० पर्यटक भित्रिएका थिए भने कोरोना महामारीअघि सन् २०१९ को अप्रिलमा १ लाख ९ हजार ३९९ पर्यटक आएका थिए।

पछिल्लो समय पश्चिम एसियामा चर्किँदो द्वन्द्वका कारण हवाई पहुँचमा अवरोध, अन्तर्राष्ट्रिय प्रवर्द्धनमा प्रभावलगायत कारण अप्रिल महिनाको पर्यटक आगमनमा केही दबाब परेको देखिन्छ। पर्यटन क्षेत्रको दिगो वृद्धि सुनिश्चित गर्न डिजिटल मार्केटिङ सुदृढ बनाउने, नेपाललाई सुरक्षित तथा आकर्षक गन्तव्यका रूपमा प्रवर्द्धन गर्ने रणनीति अवलम्बन गर्न आवश्यक देखिएको छ।

कार्यक्रमको एक भावनात्मक क्षणका रूपमा ‘व्हिलिश ग्यालोर प्रा. लि.’ का सञ्चालक श्री भुवेश खड्का आफ्ना १०६ वर्षीय हजुरबुवासहित उपस्थित हुनुहुन्थ्यो, जसले समारोहलाई अझ विशेष बनाएको थियो।

नयाँ शोरूममा बिक्री (Sales), सेवा (Service) र स्पेयर पार्ट्स (Spares) एउटै छानामुनि उपलब्ध गराइएको छ, जसले बुढानीलकण्ठ तथा आसपासका राइडरहरूलाई आवश्यक सबै सेवाहरू एउटै स्थानमा सहज रूपमा प्राप्त गर्न सहयोग गर्नेछ। दक्ष जनशक्ति र आधुनिक पूर्वाधारसहित स्थापना गरिएको व्हिलिश ग्यालोर प्रा. लि. ले ग्राहकहरूलाई हरेक पटक सहज र भरपर्दो सेवा प्रदान गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

कार्यक्रममा बोल्दै श्री दीपक कुमार अग्रवालले भन्नुभयो, “बुढानीलकण्ठमा यो शोरूम सञ्चालन हुनाले यामाहाको अझ धेरै ग्राहकहरूसम्म पुग्ने र गुणस्तरीय सेवा सहज रूपमा उपलब्ध गराउने प्रतिबद्धतालाई सकार बनाउन सहयोग गर्ने छ। प्रत्येक नयाँ आउटलेटले नेपालभर सशक्त र संगठित सञ्जाल निर्माणतर्फको हाम्रो प्रयासलाई अगाडि बढाउँछ।”

बुढानीलकण्ठ शोरूमले काठमाडौं उपत्यकामा यामाहा नेपालको विस्तार हुँदै गएको उपस्थितिलाई थप मजबुत बनाउँदै स्थानीय राइडरहरूलाई यामाहाका सम्पूर्ण मोटरसाइकल तथा स्कुटर लाइनअप, जेनुइन स्पेयर पार्ट्स र व्यावसायिक सेवामा सहज पहुँच प्रदान गर्नेछ।

एमएडब्लू राइड्स अन्तर्गत सञ्चालन भइरहेको यामाहा नेपालले गुणस्तर, विश्वसनीयता र ग्राहक सन्तुष्टिलाई प्राथमिकता दिँदै आफ्नो सञ्जाल विस्तार गरिरहेको छ, जसले यसलाई देशकै एक विश्वसनीय मोटरसाइकल ब्रान्डका रूपमा स्थापित गरेको छ।