कालदेखि नै निजी क्षेत्रको आवाजलाई सशक्त बनाउँदै उद्योग, व्यापार र लगानीमैत्री वातावरण निर्माणमा निरन्तर भूमिका खेलेको उल्लेख गर्दै आगामी आर्थिक रूपान्तरणमा निजी क्षेत्रको नेतृत्व अपरिहार्य रहेको औंल्याएको छ।

महासंघका अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकाल ले सार्वजनिक मन्तव्यमार्फत ६० वर्षको यात्रा केवल समयको गणना नभई आर्थिक संरचना निर्माणका लागि क्रमशः थपिँदै गएका “सुनौला इँटा”हरूको संग्रह भएको बताएका छन्। उनका अनुसार महासंघले कठिन राजनीतिक अवस्था, आर्थिक उतारचढाव, प्राकृतिक प्रकोप र अन्तर्राष्ट्रिय प्रभावका बीच पनि आफ्नो भूमिका सुदृढ राख्दै अर्थतन्त्रलाई गतिशील बनाउने कार्य गरेको छ।

उनले विगतका चुनौतीलाई अवसरमा रूपान्तरण गर्दै निजी क्षेत्रले राष्ट्रिय अर्थतन्त्रको मेरुदण्डका रूपमा आफूलाई स्थापित गरेको बताए। “६० वर्षको इतिहास केवल विगतको स्मरण मात्र होइन, यो भविष्यका लागि प्रेरणा पनि हो,” उनले उल्लेख गरे।

निजी क्षेत्रको भूमिका र आर्थिक रूपान्तरण

महासंघले साना, मझौला तथा ठूला व्यवसायीहरूलाई एउटै छातामुनि समेट्दै सामूहिक समृद्धिको आधार तयार गरेको दाबी गरेको छ। अध्यक्ष ढकालले निजी क्षेत्रले उत्पादन, रोजगारी सिर्जना र लगानी विस्तारमार्फत अर्थतन्त्रमा महत्त्वपूर्ण योगदान दिँदै आएको बताए।

उनका अनुसार नेपालमा हाल ८६ प्रतिशत रोजगारी निजी क्षेत्रबाट सिर्जना भएको छ। यद्यपि, प्रत्येक वर्ष श्रम बजारमा प्रवेश गर्ने करिब पाँच लाख युवालाई पूर्ण रूपमा रोजगारी दिन निजी क्षेत्र एक्लैले सक्षम नरहेको उनले स्वीकार गरे। त्यसैले राज्य र निजी क्षेत्रबीच सहकार्य आवश्यक रहेको उनको जोड थियो।

सरकारसँग सहकार्य र नीतिगत सुधार

महासंघले हालै गठन भएको सरकारसँग सहकार्य गर्दै आर्थिक सुधारको नयाँ चरण अघि बढाउने प्रतिबद्धता जनाएको छ। अध्यक्ष ढकालका अनुसार निजी क्षेत्रको आग्रहमा सरकारले “निजी क्षेत्र प्रवर्द्धन तथा संरक्षण रणनीति (PSPP)” पारित गरी कार्यान्वयनमा ल्याएको छ, जसले निजी क्षेत्रको मनोबल वृद्धि गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

उक्त रणनीतिले व्यवसायीलाई भौतिक मात्र नभई नीतिगत सुरक्षाको प्रत्याभूति दिने विश्वास महासंघको छ। विगतका आन्दोलनका क्रममा निजी क्षेत्र प्रभावित भएको सन्दर्भमा यस्तो नीति आवश्यक रहेको उनले उल्लेख गरे।

त्यसैगरी, उच्चस्तरीय आर्थिक सुधार सुझाव आयोगले पेश गरेका सुझावहरू कार्यान्वयन गर्ने प्रक्रियामा सरकार अघि बढेको जानकारी दिँदै उनले केही कानुनहरू खारेजी प्रक्रियामा लैजाने निर्णय सकारात्मक संकेत भएको बताए।

लगानी वातावरण र आर्थिक सम्भावना

महासंघले मुलुकसामु अहिले “अभूतपूर्व अवसर” आएको विश्लेषण गरेको छ। स्थायी सरकारको गठनसँगै नीतिगत स्थायित्व कायम गर्ने अवसर प्राप्त भएको उल्लेख गर्दै अध्यक्ष ढकालले यसलाई विकास र आर्थिक स्थायित्वका लागि सदुपयोग गर्नुपर्ने बताए।

नेपालको जनसांख्यिकीय लाभ (median age करिब २५ वर्ष), भारत र चीन जस्ता ठूला बजारको निकटता तथा विकसित मुलुकहरूमा भन्साररहित पहुँचजस्ता पक्षहरूलाई उपयोग गर्न सके नेपाल विश्व प्रतिस्पर्धामा उभिन सक्ने उनले बताए।

तर, विगतमा यस्ता अवसरहरूलाई पर्याप्त रूपमा उपयोग गर्न नसकिएको स्वीकार गर्दै उनले अब सुधारको गति तीव्र बनाउनु आवश्यक रहेको औंल्याए।

आर्थिक वृद्धि र चुनौतीहरू

महासंघका अनुसार पछिल्ला तीन दशकमा नेपालको अर्थतन्त्र औसत ४ प्रतिशतको दरले मात्र वृद्धि भएको छ। विदेशी लगानी कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको १ प्रतिशतभन्दा माथि जान नसकेको उल्लेख गर्दै अध्यक्ष ढकालले लगानीमैत्री वातावरण अभाव मुख्य कारण रहेको बताए।

उनले COVID-19 pandemic ले अर्थतन्त्रमा गम्भीर असर पारेको र त्यसपछि देखिएको सुधारलाई पनि नीतिगत कठोरताले सुस्त बनाएको बताए।

यस्तै, मध्यपूर्वमा देखिएको संकट, इन्धन मूल्यवृद्धि, पर्यटन क्षेत्रको सुस्तता तथा रेमिट्यान्समा सम्भावित असरजस्ता विषयले अर्थतन्त्रमा थप चुनौती सिर्जना गरिरहेको उनले बताए।

वैदेशिक लगानी र सुशासन

महासंघले पछिल्ला वर्षहरूमा विभिन्न देशहरूमा लगानी सम्मेलन आयोजना गर्दै विदेशी लगानी भित्र्याउने प्रयास गरेको जनाएको छ। युएई, कतार, स्पेन, थाइल्याण्ड लगायतका देशका लगानीकर्ताहरूले नेपालप्रति चासो देखाएको जानकारी दिइएको छ।

तर, विदेशी लगानीका लागि सुशासन प्रमुख शर्त रहेको महासंघको निष्कर्ष छ। भ्रष्टाचार नियन्त्रण, पारदर्शिता र प्रविधिको प्रयोगमार्फत प्रशासनिक सुधार नगरेसम्म अपेक्षित लगानी आकर्षित गर्न कठिन हुने उनले बताए।

प्रविधि, सुशासन र सुधारको आवश्यकता

महासंघले सुशासन अभिवृद्धिका लागि दुई प्रमुख उपाय अघि सारेको छ—प्रविधिको उच्चतम प्रयोग र सदाचार प्रवर्द्धन।

अध्यक्ष ढकालले कृत्रिम बुद्धिमत्ता लगायत प्रविधिको प्रयोगमार्फत सेवा प्रवाह सहज बनाउनुपर्ने बताए। नागरिक एपबाट व्यवसाय दर्ता लगायतका सेवा उपलब्ध गराउने व्यवस्था गर्न सरकारलाई आग्रह गरिएको छ।

साथै, पारदर्शिता र नैतिकताको प्रवर्द्धनले मात्र दीगो आर्थिक विकास सम्भव हुने महासंघको धारणा छ।

स्वदेशी लगानी र औद्योगिक विकास

महासंघले स्वदेशी पुँजीमार्फत ठूला आयोजना अघि बढाउने लक्ष्यसहित १० अर्ब रुपैयाँ चुक्ता पुँजीको लगानी कम्पनी स्थापना गर्ने निर्णय गरेको छ। उक्त कम्पनीमार्फत ४०–५० अर्ब रुपैयाँसम्मका आयोजना सञ्चालन गर्न सकिने विश्वास गरिएको छ।

यसले “नेपालमा केही हुँदैन” भन्ने सोचलाई तोड्दै स्वदेशी स्रोतबाट पनि ठूला परियोजना सम्भव छन् भन्ने सन्देश दिने महासंघको विश्वास छ।

अन्तर्राष्ट्रिय तुलना र अवसर

महासंघले बंगलादेश, भियतनाम, कम्बोडिया जस्ता देशहरूले छोटो समयमा आर्थिक प्रगति हासिल गरेको उदाहरण प्रस्तुत गर्दै नेपालले पनि सुधारमार्फत ती देशसँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने जनाएको छ।

त्यसैगरी, दक्षिण कोरिया सँग तुलना गर्दै विगतमा समान अवस्थाबाट सुरु भए पनि अहिले ठूलो अन्तर आएको उल्लेख गरिएको छ।

महासंघले निजी क्षेत्रलाई सम्मानित र सुरक्षित वातावरणमा काम गर्ने अवसर प्रदान गरिए नेपालको आर्थिक रूपान्तरण सम्भव रहेको निष्कर्ष निकालेको छ।

अध्यक्ष ढकालले सकारात्मक सोच, सहकार्य र सुधारका माध्यमबाट “समृद्ध नेपाल” निर्माण सम्भव रहेको उल्लेख गर्दै उद्योगी–व्यवसायीहरूलाई निरन्तर प्रयासमा लाग्न आह्वान गरेका छन्।

उनले विगतका विपत्तिहरू—भूकम्प र महामारी—बाट पुनःउठ्न सफल भएको अनुभव स्मरण गर्दै भविष्य अझ उज्यालो हुने विश्वास व्यक्त गरे।